Chelsea's Private Equity Experiment Valt Uit Elkaar

"Dit zijn niet alleen commerciële ondernemingen." Dat is Christian Purslow — een directeur die onder Abramovich bij Chelsea werkte, Liverpool leidde en Aston Villa aanstuurde — die beschrijft wat Todd Boehly en Clearlake Capital blijkbaar niet hebben begrepen. Hij noemde de combinatie van ultieme financieel gedreven private equity-eigenaarschap en voetbal een "explosief cocktail." Op dit moment ontploft het in West-Londen.

Chelsea ontsloeg deze week hun manager na vijf opeenvolgende Premier League-nederlagen, elk zonder doelpunt. Dat is de slechtste reeks van de club in meer dan een eeuw. Liam Rosenior werd ontslagen na amper vier maanden van een contract van 6,5 jaar — wat alles zegt over hoe chaotisch de besluitvorming is geworden.

De cijfers die dit echt alarmerend maken

Chelsea heeft meer dan £1,5 miljard uitgegeven aan het bouwen van de duurste selectie in de Engelse voetbalgeschiedenis. Ze boekten een jaarlijks verlies van £262 miljoen vóór belastingen — een Premier League-record. En nu staren ze tegen de reële mogelijkheid aan om de Champions League volgend seizoen mis te lopen, bevestigd door de 3-0 nederlaag bij Brighton op dinsdag.

Dat is niet alleen een prestigeprobleem. Chelsea heeft al de laagste inkomsten onder de "big six" van de Premier League en het kleinste stadion in die groep. Haal de uitzendrechten en prijzengelden van de Champions League weg, en het financiële plaatje wordt aanzienlijk slechter — precies wanneer de UEFA-regels strenger worden om spelersuitgaven te beperken tot een percentage van de inkomsten. Minder inkomsten betekent minder ruimte om uit te geven. Minder uitgaven betekent een zwakkere selectie. Een zwakkere selectie betekent minder kans op Europese kwalificatie. De cirkel sluit zich.

Om binnen de financiële regeling van de UEFA te blijven, wordt het verkopen van spelers de voor de hand liggende hefboom. Maar de hele investeringsthese — de reden waarom Boehly en Clearlake £4,25 miljard betaalden voor deze club — was gebouwd op het idee dat Chelsea permanent in de Champions League zou spelen en om de titel zou strijden. Je kunt dat niet herbouwen als je de spelers verkoopt die je daar zouden moeten brengen.

Het portfoliomodel dat averechts werkte

Het centrale idee van het eigenaarschap was om jonge spelers te contracteren voor acht jaar of langer, waarbij ze werden behandeld als waardestijgende activa in een portfolio. Leg de opwaartse potentie vast voordat die gratis vertrekt. In theorie logisch. In de praktijk kozen ze vaak genoeg de verkeerde doelwitten om ertoe te doen.

Mykhailo Mudryk kostte £88 miljoen, flopte consequent en is sinds 2024 geschorst na een positieve test op een verboden middel. De strategie creëerde ook een selectie die opvallend weinig ervaren leiders had — het soort spelers dat de zaken mogelijk had gestabiliseerd toen de resultaten begonnen te verslechteren. En de doorloopsnelheid was onverbiddelijk: Chelsea's spelersverloop over de afgelopen twee seizoenen overtrof alle andere topclubs.

Ondertussen werden spelers waarmee supporters een echte band hadden — Conor Gallagher, Noni Madueke — verkocht om boekhoudkundige redenen in plaats van voetbalredenen. Dit soort beslissingen ondermijnen de relatie tussen een club en zijn fanbase sneller dan verliesreeksen.

Chelsea-fans scanderen nog steeds de naam van Abramovich. Onder de Rus won de club vijf keer de Premier League en FA Cup en won twee keer de Champions League. Het Boehly-Clearlake tijdperk heeft een Conference League en een Club World Cup opgeleverd — trofeeën die de tribunes als bijzaak beschouwen. Die vergelijking is niet helemaal eerlijk tegenover de nieuwe eigenaren, maar eerlijkheid is niet echt het punt. Perceptie is de omgeving waarin ze moeten opereren.

Purslow gebruikte het woord "naïef." Dat is misschien wel het meest accurate enkele woord voor wat hier is gebeurd. Het private equity-draaiboek — langlopende contracten, financiële engineering, activaoptimalisatie — werkt anders wanneer je activa meningen hebben, agenten, en 40.000 mensen die ze elk weekend bekijken. Chelsea's eigenaren leren die les tegen aanzienlijke kosten, en de club betaalt ervoor op het veld.